Pomimo próśb kierowanych przez użytkowników transceiverów FTdx 101 firma YAESU z sobie tylko znanych względów… , dotychczas nie zmieniła softu tych urządzeń na taki, który umożliwiałby proste wysterowanie zredukowaną mocą zewnętrznych automatycznych skrzynek antenowych innych producentów w trakcie dopasowywania anten przy ich użyciu. Istnieją oczywiście „ sposoby” aby tego dokonać, ale wymaga to przyciśnięcia paru przycisków w urządzeniu.
Sądząc po wpisach na forach dotyczących tego tematu najlepszy byłby zdefiniowany przycisk do tego celu, a jeszcze nie tak dawno ustawienie paru przełączników w analogowych urządzeniach nie stanowiło problemu..
Aby Ham’s całego świata nie tracili czasu na zbędne procedury, PA0LUX zaproponował czarodziejski „BUTTON” po naciśnięciu którego, transceiver emituje w trybie FM nośną o ustawionej programowo mocy. Umożliwia to strojenie anten zewnętrznymi skrzynkami antenowymi innymi niż ta jedyna właściwa. Po zwolnieniu przycisku produkt YAESU samoistnie wraca do poprzednich ustawień. Komunikacja urządzeń następuje przez port RS-232.

serwis z oprogramowaniem: https://github.com/PA0LUX/Yaesu-FTdx-101-tune-button

https://www.youtube.com/watch?v=ZZAYCMPYfJQ

---

Wykonałem takie cudowne pudełko (w wersji FM) wprowadzając tylko kosmetyczne zmiany w układzie zasilania (całość obsługuje stabilizator na płytce ARDUINO). To naprawdę działa! Jeden przycisk i antena dopasowana!
Układ składa się z dwóch dostępnych na rynku gotowych modułów (ARDUINO NANO i płytki MAX3232) oraz kliku elementów umieszczonych na uniwersalnej płytce drukowanej (raster 2,54 mm). Całość umieszczona została w obudowie uniwersalnej KRADEX Z76.
Przed wlutowaniem, klon ARDUINO NANO został zaprogramowany przez złącze USB. W programie ARDUINO IDE w kodzie PA0LUX zmieniłem parametr ustalający emitowaną podczas strojenia moc na 10W i po zaznaczeniu niezbędnych opcji oraz zmianie w zakładce: Processor - na ”ATmega328P (Old Bootloader)” !! programowanie przebiegło bez błędów.
W układzie zasilania przystawki zastosowałem bezpiecznik polimerowym 0,05A, traktuję go jako zabezpieczenie gniazda trx-a 13,8V (200 mA). Diodę zenera 5,1V można zastąpić rezystorem ok. 100 ohm. Na stabilizator 5V LM1117 wlutowany na płytce ARDUINO podawane jest napięcie ok. 7V. Dioda zenera 6,2V na linii 5V stanowi zabezpieczenie przed awaryjnym wzrostem napięcia. Skomunikowany układ pobiera prąd o natężeniu ok. 45 mA.
Zielona dioda sygnalizuje połączenie z trx-em i poprawną pracę układu z czerwonej (brak komunikacji ) można zrezygnować. Przy zasilaniu z urządzenia nigdy nawet nie rozbłyska a w przypadku braku połączenia po prostu zielona nie będzie się świecić. Mimo to zastosowałem czerwono-zieloną diodę. Musiałem tylko zwiększyć rezystor w obwodzie czerwonej, bo świeciła zbyt mocno (w stosunku do zielonej, włączone zasilanie brak połączenia RS-232).
Napięcie 13,8 V z trx-a zostało doprowadzone do przystawki razem z danymi RS-232, 5-cio żyłowym kablem w ekranie. We wtyku DB-9 do dwóch przewodów kabla 5-cio żyłowego przylutowałem przewody doprowadzające zasilanie z gniazda 13,8V (RCA w trx). Dodatkowo tutaj do przewodu masa ("-" zasilania, obudowa TRX-a) podłączyłem oplot ekranujący kabla. Połączenia zaizolowałem. Pozostałe trzy przewody podłączyłem do odpowiednich pinów wtyku DB-9 (GND, DATA IN, DATA OUT) wpinanego do trx-a.
Po drugiej stronie kabla zastosowałem 5-cio pinowe złącze mikrofonowe MINI przykręcone do obudowy. Skrajne Piny (nieizolowane) z przewodami GND RS-232 i masą (-, zasilania) zostały przylutowane do wygiętego w kształcie litery „U” drutu 1 mm wychodzącego z płytki uniwersalnej, blokuje on gniazdo, zapobiega jego o odkręcaniu i stanowi połączenie z masą. Dodatkowo piny te zostały połączone razem zworą w gnieździe i podłączone do płytki jednym przewodem. Zwora zapewnia połączenie z masą, przy wymianie softu (zmiana mocy) przez port USB i odlutowaniu gniazda od drutów stabilizujących (masa). Bez zwory masa RS232 "wisiała by w powietrzu" (gdy gniazdo wysunięte z obudowy przy wymianie softu przez USB).
W przypadku przeprogramowywania w obudowie trzeba użyć programatora i złącza do programowania, lub po odlutowaniu gniazda MINI od płytki, wysunięciu go z obudowy, wykręceniu śrubek mocujących i odchyleniu płytki można programować przez gniazdo USB. Podczas programowania należy odłączyć układ MAX3232 od płytki ARDUINO (podaję za PA0LUX) wyjmując dwie zworki konfiguracyjne z goldpinów wlutowanych w płytkę.

Po ustawieniu w menu FTdx: „232C RATE 9600bps” i „TUNER SELECT INT” (wewnętrzny) !!, poprawnie wykonany układ zaczyna działać. Używam go podczas dopasowywania anteny LW zewnętrznym tunerem SG230.

Schemat ze strony PA0LUX:


  Schematic Tune button with FM(1).jpg (Rozmiar: 305.09 KB / Pobrań: 1089)

Moja wersja:

  ONE_Schemat_20240717_0001.pdf (Rozmiar: 76.49 KB / Pobrań: 385)
  ONE_Kabel_20240717_0001.pdf (Rozmiar: 70.5 KB / Pobrań: 356)
  ONE_obudowa_20240717_0001.pdf (Rozmiar: 45.34 KB / Pobrań: 349)

  DSC06805.JPG (Rozmiar: 83.03 KB / Pobrań: 1061)
  DSC06818.JPG (Rozmiar: 107.47 KB / Pobrań: 1087)
  płytka.jpg (Rozmiar: 152.03 KB / Pobrań: 1087)
  DSC06820.JPG (Rozmiar: 152.4 KB / Pobrań: 1052)
  DSC06826.JPG (Rozmiar: 126.16 KB / Pobrań: 589)
  DSC06835.JPG (Rozmiar: 115.33 KB / Pobrań: 583)

---

Uwagi końcowe:
Płytka z MAX 3232 nie jest dokładnie wykonana w rastrze płytki uniwersalnej, do jej wlutowania użyto goldpinów prostych oraz skróconych kątowych. Podłączenia należy wykonać starannie (małe pola lutownicze, bardzo blisko masa), a potem sprawdzić czy nie ma zwarć, szczególnie w zasilaniu i czy jest połączenie układu z odpowiednimi nogami MAX3232. Zwarcie zasilania (bez wlutowanego bezpiecznika?) = uszkodzenie stabilizatora na płytce ARUDINO i diody zenera 5,1V (przetestowałem !).
Zasilanie 5V na płytce poprowadziłem „linią napowietrzną" na wysokich goldpinach.
Naklejka została wydrukowana na samoprzylepnej białej folii do drukarek atramentowych i wycięta cyrklem z CASTORAMY. Następnie nakleiłem na nią bezbarwną samoprzylepną folię zabezpieczającą i została ponownie wycięta z większym promieniem. Na koniec wyciąłem jej środkową część przez którą przychodzi korpus przycisku i została naklejona na obudowę.
U mnie „TUNE-BUTTON” wisi na przewodzie przyłączeniowym, ale żeby nie ślizgał się położony na blacie od spodu dokleiłem trzy silikonowe nóżki.
Naklejkę oraz płytkę zaprojektowałem w programach FRONTDESIGNER i LOCHMASTER firmy ABACOM. Forum nie pozwala niestety zamieszczać plików z tych programów. Może warto to zmienić.

Rezystor przy czerwonej diodzie zwiększyłem do 1,5 kOhm, żeby świeciła z podobną intensywnością jak zielona
Obudowa jest "na wysoki połysk" należy bardzo uważać (jakoś ją zabezpieczyć, np. okleić) przy pracach mechanicznych. Bardzo łatwo się rysuje.

Powodzenia, Jarek sp9lap!

  DSC06812.JPG (Rozmiar: 99.59 KB / Pobrań: 600)
  DSC06817.JPG (Rozmiar: 53.79 KB / Pobrań: 562)
  DSC06821.JPG (Rozmiar: 106 KB / Pobrań: 594)
  DSC06822.JPG (Rozmiar: 91.96 KB / Pobrań: 586)
  DSC06823.JPG (Rozmiar: 73.39 KB / Pobrań: 575)
  DSC06830.JPG (Rozmiar: 73.27 KB / Pobrań: 552)
  DSC06833.JPG (Rozmiar: 74.18 KB / Pobrań: 572)
  DSC06835.JPG (Rozmiar: 115.33 KB / Pobrań: 569)
  DSC06838.JPG (Rozmiar: 171.03 KB / Pobrań: 596)

Parę miesięcy na giełdzie sprzętu krótkofalowego zamieszczono ogłoszenie o mniej więcej takiej treści: „sprzedam niesprawny zasilacz wraz transceiverem który uległ uszkodzeniu w wyniku jego awarii” (..szybko znalazł się nabywca, cena była atrakcyjna..). Gdy przejrzeć fora radioamatorów okazuje się, że takie przypadki nie są odosobnione. Wynikają z braku zabezpieczenia przed pojawieniem się wysokiego napięcia na wyjściu zasilacza w przypadku jego awarii. Na wyjściu może pojawić się wówczas napięcie zza mostka prostowniczego, ok. 24V lub więcej.
Ponieważ jestem użytkownikiem zasilacza QJ-1830SC, który jak wiele innych nie ma zabezpieczenia przed taką sytuacją, postanowiłem wyposażyć go w prosty układ CROWBAR dołączony do wyjścia. Układ został zmontowany na jednostronnej płytce uniwersalnej o rastrze 5,08 mm kupionej parę lat temu w CONRADZIE (conrad.pl). Są w TME.
Zabezpieczenie działa w następujący sposób: w przypadku wzrostu napięcia na wyjściu zasilacza (awaria) o ok. 0,6-0,7V powyżej napięcia przebicia diody zenera (w przypadku braku rezystora w bramce tyrystora) płynący prąd aktywuje tyrystor, który zwiera wyjście zasilacza i powoduje przepalenie bezpiecznika znajdującego się przed układem CROWBAR. Jeżeli zastosujemy rezystor w bramce tyrystora (R2 na rysunku) możemy podwyższyć napięcie zadziałania układu z daną diodą (spotykana wartość w układach od kilku do kilkuset omów). Ja z kilku diod zenera 16V/5W znalazłem taką której napięcie przebicia wynosi 16,1V (pozostałe miały ok. 15,5V) i rezystor widoczny na projekcie płytki zastąpiłem zworką. Mój układ aktywuje się przy ok. 16,8V (maks. napięcie wyjściowe zasilacza15,9V). Przed podłączeniem do zasilacza układ był testowany przy użyciu zasilacza z regulowanym napięciem i ograniczeniem prądowym. Przy jego użyciu testowałem również diody zenera.
Płytka układu CROWBAR razem z tyrystorem została przymocowana do dolnej części obudowy zasilacza, wykorzystałem istniejące otwory. Tyrystor CLA100E1200HB przykręcony został bezpośrednio „na paście termoprzewodzącej" z mikową przekładką. Do mocowania płytki z elementami użyłem 5 mm plastikowej tulejki dystansowej, która zapewnia odstęp od blaszanej obudowy. Montaż układu należy zacząć od odpowiedniego wygięcia wyprowadzeń tyrystora i połączenia go z płytką, tak aby pasowały do siebie wszystkie otwory. Elektrody tyrystora zostały podłączone grubym przewodem do „zapalniczkowego” gniazda zasilacza.
Ponieważ transformator jest najważniejszym i najtrudniejszym do naprawy elementem zasilacza i tylko jego można skutecznie ochraniać przy pomocy tak powolnych zabezpieczeń jak bezpieczniki topikowe, na jego uzwojeniach wtórnych w oprawkach montowanych na przewodach zainstalowałem bezpieczniki: samochodowy 30A na uzwojeniu „głównym” i szybki 200mA (przy 32A płynie prze niego ok. 160mA) na dodatkowym uzwojeniu dla układu regulacji na LM324. Bezpiecznik 30A powinien przepalić się w przypadku uszkodzenia zasilacza i zadziałania układu CROWBAR. Uzwojenie pierwotne jest zabezpieczone bezpiecznikiem fabrycznie.
Są opinie, że tyrystor z układu CROWBAR w celu ochrony sprawnych elementów zasilacza przed przeciążeniem powinien w trakcie awarii zwierać układ za mostkiem prostowniczym. Ja jednak wyznaję pogląd, że CROWBAR zwierający wyjście zasilacza w przypadku pojawienia się wysokiego napięcia na jego zaciskach chroni nie tylko wszystkie urządzenia do niego podłączone, ale chroni również sprawny zasilacz w przypadku wzrostu napięcia pochodzącego od zasilanych urządzeń lub innych do nich podłączonych (np. wzmacniaczy mocy.. ale raczej tranzystorowych.. od 3KV uchronić będzie się trudno..).
Po podłączeniu układu CROWBAR do wyjścia zasilacza okazało się, że podczas włączania zasilacza aktywuje się on, zwiera wyjście i powoduje zadziałanie układu zabezpieczającego przed zwarciem w który wyposażony jest zasilacz (w QJ-1830SC można „bezkarnie” zwierać wyjście co powoduje spadek napięcia i prądu do ok. zera). Okazało się (oscyloskop), że w momencie włączenia zasilacz generuje „pik” na wyjściu dochodzący do 20V, co powodowało zadziałanie układu CROWBAR. Problemu nie rozwiązał zainstalowany na wyjściu transil 5KP14A (to taka mało precyzyjna dioda zenera z dużym rozrzutem napięcia przebicia - oznaczenie sugeruje 14V, która w impulsie może przenosić duże moce). Z kilku jednego typu przy pomocy zasilacza regulowanego z ograniczeniem prądu dobrałem taki, który zaczynał przewodzić przy napięciu ok. 16,8V (trochę powyżej zadziałania układu CROWBAR). Pomimo to zostawiłem go jako element zabezpieczający przed szybkimi przepięciami o dużej amplitudzie, które mogą pochodzić również od zasilanych urządzeń, nie zaszkodzi. Zjawisko to potwierdziło jednak, że układ CROWBAR działa poprawnie.
Bezsensowne wydawało mi się podwyższanie napięcia zadziałania układu zabezpieczającego (wymiana diody lub rezystorem w bramce tyrystora) do poziomu przy którym nie będzie się aktywować podczas włączania zasilacza, postanowiłem wykonać dodatkowy układ miękkiego startu. O czym wkrótce.